Kultura i Sztuka

Mężczyzna na wojnie

Sławomir Buryła

Theweleit z pewnością nie jest intelektualnym konformistą. W publikacjach naukowych oraz wypowiedziach medialnych odważnie i bezkompromisowo mówi o niemieckiej winie

Kultura i Sztuka

Zadziwiające milczenie

Sławomir Buryła

Polityka „grubej kreski” – która wielu po 1989 r. wydawała się jedyną rozsądną – w jakimś stopniu zawiodła. Miast pożądanego rozpoczęcia wszystkiego od nowa przyniosła chaos i pomieszanie języków. Pewne...

Kultura i Sztuka

Przemoc bez ideologicznego uzasadnienia

Sławomir Buryła

Neitzel i Welzer ukazują masowe zbrodnie jako akt, który nie potrzebuje ideologicznego uzasadnienia. Nazizm w Wehrmachcie nie zakorzenił się bowiem zbyt mocno. Wiara w jego ideały nie była konieczna dla...

Kultura i Sztuka

Zemsta i ludobójstwo

Sławomir Buryła

Ciekawa i ważna książka Nijakowskiego przynosi nowatorskie spojrzenia na centralną dla całego wywodu kategorię zemsty interpretowaną w kontekście masowych mordów. Trzeba zgodzić się z badaczem, że w zbrodni na masową...

Kultura i Sztuka

Biografia noblisty bez retuszu

Sławomir Buryła

„W Polsce wielkiemu wysiłkowi translatorskiemu nie towarzyszy choćby porównywalna obecność prac krytycznoliterackich dotyczących twórczości Maria Vargasa Llosy” – stwierdza Urszula Ługowska we wstępie do monumentalnej biografii peruwiańskiego laureata Nagrody Nobla

Kultura i Sztuka

Wielka monografia – drobne wątpliwości

Sławomir Buryła

Książka Saula Friedländera Czas eksterminacji na tle współczesnej literatury przedmiotu dotyczącej Holocaustu jest przedsięwzięciem wyjątkowym

Kultura i Sztuka

Autobiografia – projekt niemożliwy

Sławomir Buryła

W ostatnich dwóch dziesięcioleciach doczekaliśmy się wzmożonego zainteresowania pisarstwem Aleksandra Wata. Zainteresowania jak najbardziej zasłużonego. Mamy bowiem do czynienia z wybitnym poetą i niezwykłym intelektualistą, o czym przekonują nas pozycje...

Nauka

Na tropach zła

Sławomir Buryła

W Czekając na barbarzyńców Johna Maxwella Coetzeego ofiara indaguje swego oprawcę

Kultura i Sztuka

Artyści i ich opiekunowie

Sławomir Buryła

Książka Joanny Siedleckiej może zasmucić choćby z tego względu, że uderza w ludzi, których podziwiamy jako znakomitych artystów. Nie będę ukrywał, że zwłaszcza przypadek Włodzimierza Odojewskiego (choć od pewnego czasu...

Kultura i Sztuka

Gorzkie prawdy. O książce Barbary Stanisławczyk <i>Czterdzieści twardych</i>

Sławomir Buryła

Mówiąc nieskromnie, przez ostatnie lata przeczytałem sporo z tego, co się ukazało na temat Zagłady. Są w tej grupie teksty wspomnieniowe, reportażowe, jest literatura piękna. O Czterdzieści twardych wiedziałem od...

Polskie społeczeństwo

Ludzkie i poza – ludzkie. O książce Giorgia Agambena <i>Co zostaje z Auschwitz</i>

Sławomir Buryła

Niełatwa w lekturze książka Giorgio Agambena Co zostaje z Auschwitz stanowi część trylogii Homo sacer, w skład której wchodzi także, oprócz tytułowego Homo sacer, Stan wyjątkowy. Skomplikowany wywód tłumaczy się...

Nauka

Panorama żydowskich losów

Sławomir Buryła

Książka Joanny Wiszniewicz wbrew podtytułowi nie dotyczy tylko wydarzeń przed czterdziestu lat. Oczywiście znajdują się one w centrum poszczególnych narracji, wyznaczają punkt graniczny tak w biografii jednostki, jak i na...

Kultura i Sztuka

Okiem świadka i badacza

Sławomir Buryła

Sięgając po prozę i eseje Primo Leviego, nie pierwszy raz mam nieodparte wrażenie ich zbieżności z opowiadaniami oświęcimskimi Tadeusza Borowskiego

Nauka

Wiedza, która sprawia ból

Sławomir Buryła

Tej książki nie można było inaczej napisać. Nie mógł też jej napisać „rasowy historyk”, który dzieli włos na czworo i nie ma odwagi zaznaczyć wyraźnie własnych racji

Nauka

Z perspektywy sprawców, ofiar i świadków

Sławomir Buryła

Kilka lat temu na Uniwersytecie Lwowskim uczestniczyłem w konferencji zorganizowanej z myślą o „otwartej rozmowie” na trudne tematy dotyczące między innymi relacji Ukraińców i Żydów w czasie wojny

Kultura i Sztuka

Piętno stalinizmu

Sławomir Buryła

Dałoby się wymienić kilka powodów, dla których warto zapoznać czytelnika z pracą Anny Bikont i Joanny Szczęsnej. Ale jest też co najmniej jeden, który może powstrzymywać pióro recenzenta – to...

Kultura i Sztuka

Czy można chcieć zła?

Sławomir Buryła

Zacznę od uwagi, która może się wydawać marginalna. Lektura ważnej erudycyjnej pracy amerykańskiego filozofa i badacza Holocaustu Berela Langa Nazistowskie ludobójstwo. Akt i idea kolejny raz uświadamia nam, pomimo przyrastającej...