Subskrybuj
Prof. dr hab. literaturoznawca, pracownik IFP Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Zemsta i ludobójstwo

Ciekawa i ważna książka Nijakowskiego przynosi nowatorskie spojrzenia na centralną dla całego wywodu kategorię zemsty interpretowaną w kontekście masowych mordów. Trzeba zgodzić się z badaczem, że w zbrodni na masową skalę zadziwiająco często kluczową rolę odgrywało pragnienie odpłaty, wyrównania rachunków – faktycznych bądź urojonych krzywd.

W rodzimej literaturze przedmiotu Rozkosz zemsty Lecha Nijakowskiego jest obecnie bodaj najważniejszym syntetycznym opracowaniem dotyczącym ludobójstwa. Rzetelność badawcza i oczytanie autora sąsiadują tu z dociekliwością i dbałością o jasność wywodu. Godna pochwały jest też troska Nijakowskiego o stałe doprecyzowywanie kategorii analitycznych – trudnych do zdefiniowania, często rozmytych, labilnych, a przede wszystkim obciążonych ideologicznie. Ludobójstwo należy bowiem do tych pojęć, które szybko przejął dyskurs polityczny, czyniąc je argumentem w toczonych sporach historycznych.

Weryfikowalna wiedza Rozkosz zemsty sytuuje się w przestrzeni między genocide studies a socjologią historyczną, sięgając do psychologii (ostatnio coraz częściej jest nią psychologia społeczna), etnografii, kulturoznawstwa, prawoznawstwaczy politologii. Chciałoby się w tym miejscu przywołać jeszcze jedno istotne dopełnienie, jakie do refleksji nad genocydem wnosi proza Tadeusza Borowskiego, Primo Leviego czy Aleksandra Sołżenicyna. Nie dość powtarzać, że XX-wieczne rozpoznania i diagnozy…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

  • Pełny dostęp do wszystkich artykułów
  • Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
  • Archiwum numerów zawsze pod ręką

Artykuł pojawił się w numerze: Człowiek jaki to rodzaj?