Subskrybuj
Pirat, fascynujący buntownik. Johnny Depp jako kapitan Jack Sparrow / Archives du 7e Art / BE&W
Pirat, fascynujący buntownik. Johnny Depp jako kapitan Jack Sparrow / Archives du 7e Art / BE&W
Gdańszczanka, dziennikarka freelance, absolwentka Instytutu Kultury Polskiej i Polskiej Szkoły Reportażu, zainteresowana grami, kondycją mediów, punk rockiem i antropologią

Piracka utopia

Piraci jako pierwsi wdrażali idee samorządności. Budowali państwa oparte na głosowaniach, którymi nie raz rządziły kobiety. Pomysły te powstały w izolacji od głównego nurtu politycznego i nie zaistniałyby bez wolności, jaką daje morze.

Już sam widok czarnej flagi albo skrzyni pełnej skarbów uruchamia pirackie imaginarium. Zamieszkuje je postać podejrzana, trochę na marginesie, a bardziej niż trochę przez popkulturę ugłaskana. Obrazy przychodzą same: podchmielony Jack Sparrow z kreskami na linii wodnej oka, Długi John Silver z zieloną arą na ramieniu i złowrogi Hook nienawidzący dzieci, a w szczególności Piotrusia Pana. Są i znane z wieczorynki Podróże Kapitana Klipera czy Kapitan Nemo Juliusza Verne’a, znany także pod polskim rodowodem i kojarzony z ejtisowymi syntezatorami. Jednak stereotypowy pirat prędzej użyłby klawikordu do zaśpiewania Twojej Lorelei. Na tawerniane koncerty zabierałby prócz muszkietu dobrze naostrzony kordelas. W trakcie gry widownia obserwowałaby jego upierścienione dłonie i bicepsy pełne prochowych tatuaży, ten ryczałby rytmicznie: „Arrr!”, kładąc na zdarte gardło balsam z grogu.

W tym imaginarium nie ma pirata, który zdobiony galeon zamienił na kuter z psującym się silnikiem. Który ma czarną skórę, a zamiast szabelki dzierży granatnik. Który łupi wycieczkowce i kontenerowce. Tego pirata, któremu odebrano możliwość pracy w roli rybaka, likwidują snajperzy z oddziału Navy SEALs. Jest 2009 r., wszystko dzieje się w odległości 240 mil morskich od północno-wschodniego brzegu Afryki. To pierwszy raz od ponad 200 lat, gdy amerykański statek porywają piraci. Ta historia zostanie zaadaptowana na film. W rolę osaczonego kapitana z kontenerowca „Maersk Alabama” wcieli się Tom Hanks. Produkcja Kapitana Phillipsa zobrazuje konflikt Zachodu z piratami somalijskimi, którym wcześniej odebrano możliwość utrzymywania się z ryb.

Pierwszego pirata, tego z klawikordem i papugą na ramieniu, lubimy. Ten drugi nas przeraża, choć jego praca jest często jedyną szansą na przeżycie całych wiosek.

Obydwaj wzięli się z podobnej utopii. Piraci to ludzie, którzy stanęli na skraju; należący do społeczeństw doprowadzonych do ostateczności. Które na przemoc odpowiadają przemocą, bo dla nich, postawionych pod murem, liczy się już tylko wolność, godność osobista i zarobienie za wszelką cenę. Tymczasem w powszechnym obiegu piraci to raczej ich przyjazne karykatury. Słodkie Robin Hoody, nie brutalni złodzieje. Królowie…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

  • Pełny dostęp do wszystkich artykułów
  • Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
  • Archiwum numerów zawsze pod ręką

Artykuł pojawił się w numerze: Daj chłopaka, takiego chłopaka