W swych pracach konsekwentnie odsłaniał skrywane „misteria”: teologiczne zaplecze wielu państwowych symboli, ceremoniałów i instytucji. Twierdził, że w rezultacie trwającego przez całe średniowiecze procesu osmozy między sferą kościelną i cesarską nowoczesne formy polityczne nabrały charakteru „duchowo-świeckich hybryd”[1]. W jego podejściu do problemu władzy szczególną rolę odgrywał jej wymiar symboliczny. Polityczne metafory, tytuły, insygnia czy rytuały, traktowane zazwyczaj jako zewnętrzna szata panowania, w świetle analiz Kantorowicza jawiły się jako czynnik aktywnego jej współtworzenia.

Tropienie religijno-politycznego splotu zachodnich symboli i form politycznych niemiecki historyk rozpoczął już w pierwszym dziele – monumentalnej biografii niemieckiego cesarza Fryderyka II Hohenstaufa[2]. Nakreślił w niej wizerunek średniowiecznego prekursora monarchii absolutnych jako pojętnego ucznia papieży, który zaadaptował zaskakująco wiele rozwiązań wypracowanych na gruncie chrześcijańskiej teologii. W ogłoszonych 30 lat później Dwóch ciałach króla rozwinął tę intuicję, pokazując m.in., w jaki sposób nowożytna koncepcja państwa, jako zbiorowego „ciała politycznego”, wyłoniła się wskutek transferu na grunt polityczny wyobrażenia Kościoła jako mistycznego ciała Chrystusa[3].

Kościół mógł stać się prawzorem nowoczesnych monarchii absolutnych, gdyż w wyniku przeprowadzonych w XI i XII w. reform, określanych niekiedy mianem pierwszej nowoczesnej rewolucji, przeobraził się w papieską monarchię[4]. Z eschatologicznej wspólnoty, konstytuowanej poprzez Eucharystię, został przemieniony w legitymizowaną prawnie instytucję – scentralizowany organizm biurokratyczny z własnym system prawnym i podatkowym, na czele którego stał papież[5]. Zakres jego kompetencji pokrywał się z tym, któremu w późniejszej epoce przydano nazwę władzy suwerennej.

Donacja KonstantynaKoncepcja suwerennego papiestwa miała wiele źródeł….