W 1983 r. w autobiograficznym tekście zamówionym przez „New Yorkera” Stanisław Lem przyznawał: „Przystępując do pisania autobiografii, świadom jestem dwóch przeciwstawnych sił kierujących moją ręką. Jedną z tych sił jest przypadek, drugą – kształtujący życie porządek”. Próby uporządkowania biografii i twórczości autora Cyberiady podjęło się w ostatnim czasie dwoje autorów – literaturoznawczyni Agnieszka Gajewska oraz dziennikarz Wojciech Orliński.
Ścieżki badaczki
Gajewska w książce Zagłada i gwiazdy. przeszłość w prozie Stanisława Lemaproponuje lekturę twórczości Lema „przez pryzmat nieustannych powrotów pisarza do przeszłości, do czasów przedwojennych, okupacyjnych i tych związanych z uchodźstwem ze Lwowa. Autor Szpitala Przemienienia wielokrotnie przywoływał bowiem…