Czytelnika przyzwyczajonego do tradycyjnej narracji historycznej nowa powieść Wita Szostaka wprawi zapewne w niemałą konsternację. Choć od strony kompozycyjnej trudno mówić tutaj o wielkim skomplikowaniu (zdecydowanie lepiej wypada język opowieści), to Dumanowski jest przykładem dość ekscentrycznej konstrukcji literackiej. Z jednej strony pęcznieje od różnorakich kontekstów genologicznych i zabawia się ontologicznym statusem tekstu (sugerując kompletny brak roszczeń wobec tradycyjnych, „poważnych” obowiązków literatury), z drugiej zaś – zahacza o kwestie historiograficzne rzadko ostatnio nurtujące rodzimych pisarzy. Zanim więc zatrzaśniemy nową prozę Szostaka w puzderku opatrzonym sygnaturą: „prozatorskie robótki rozrywkowe”, spróbujmy poświęcić chwilę tej mocno „zmąconej” gatunkowo powieści. Osią fabularną książki Szostaka są perypetie tytułowego Józafata Dumanowskiego. To postać niezwykła, która bardziej niż cechy…