Subskrybuj
Shitanda, (Nie)obecność, 2021, na wystawie czasowej Afrotopie w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie fot. Przemysław Walczak/Państwowe Muzeum Etnograficzne
Absolwentka Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na UW. Od 2014 r. redaktorka i autorka tekstów na tematy związane z kulturą, społeczeństwem i inkluzywnością. Współpracowała z „Res Publicą Nową”, „Wysokimi Obcasami Praca” i publikowała teksty w pismach...

Powitanie z Afryką

Istnieje historia Afryki bez Europejczyków i wcale nie jest opowieścią o braku cywilizacji, lecz o świecie innych układów społecznych i wartości.

W XIV w. wartość złota na świecie spadła nagle o 25%. Wstrząs spowodował malijski król Mansa Musa I, który między 1324 a 1325 r. pielgrzymował do Mekki. Po drodze zatrzymał się w Egipcie, gdzie zostawił tyle złota, że ceny kruszcu wróciły do poprzedniego poziomu dopiero 10 lat później. Władcy towarzyszyło 60 tys. osób, orszak miał się ciągnąć przez 1400 km, a wydarzenie opisywało kilku ówczesnych kronikarzy. Wizerunek króla znalazł się w katalońskiej mapie żeglugi sporządzonej w 1375 r. dla Piotra IV Aragońskiego, władcy Korony Aragonii rozciągającej się między Walencją a Sycylią. Manuskrypt wykonali majorkańscy kartografowie – Abraham Cresques i jego syn Jehuda. Na miniaturze widać mężczyznę, który w rękach trzyma kulę i berło, a na głowie ma koronę. Zdobione złotem w płatkach, podkreślają skórę zaznaczoną czarnym kolorem.

Johannes Gutenberg użyje ruchomej czcionki w poł. XV w., Krzysztof Kolumb dopłynie do Karaibów w 1492 r., a Portugalczycy i Hiszpanie rozpoczną transatlantycki proceder handlu Afrykanami kilkanaście lat później. Trudno sobie dziś wyobrazić tamten odległy świat. Wydaje się równie obcy co linie brzegowe na mapie majorkańskich kartografów. A przecież starali się jak najlepiej pokazać te same kontynenty co dziś. Pewnie równie trudno jest spojrzeć na Afrykę inaczej niż za pośrednictwem obrazów latami utrwalanych przez kolonialną literaturę, filmowe adaptacje czy akcje niosące pomoc humanitarną w różnych regionach świata dotkniętych głodem. Afryka jest obklejona stereotypami, z którymi na różne sposoby rozprawiają się autorzy książek od pewnego czasu dostępnych w polskich przekładach.

Wszystkie żony Henryka VIII

Historia o Mansie Musie I pojawia się w Afryce. Opowieści o wszystkich krajach kontynentu Astrid Madimby i Chinny Ukaty przetłumaczonej przez Pawła Szadkowskiego i opublikowanej w październiku 2024 r. oraz w Afrykańskiej historii Afryki. Od narodzin człowieka do niepodległych państwZeinab Badawi w przekładzie Agnieszki Sobolewskiej, która wyszła w maju 2025 r. Obie publikacje są kontynuacją wcześniejszych projektów…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

  • Pełny dostęp do wszystkich artykułów
  • Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
  • Archiwum numerów zawsze pod ręką

Artykuł pojawił się w numerze: Uwolnić się od kultu produktywności