Józef Czapski urodzony z końcem XIX i zmarły u kresu XX w. przeżył kilka epok w historii malarstwa i literatury, będąc ich czujnym współtwórcą i obserwatorem. W młodości żywy, negatywny punkt odniesienia stanowi dla niego Matejko i akademizm – a całe życie żywą fascynacją pozostaje Cézanne. Już jako stary człowiek podziwia Anzelma Kiefera, ale nowe zjawiska (szeroko rozumiany konceptualizm), którym przygląda się z uwagą, nie poruszają go. Nie potępia ich; stwierdza jedynie, że niczego mu nie mówią. Znajdziemy u Czapskiego wspaniałe komentarze do malarstwa dawnego, do Goi, do XIX-wiecznych realistów czy impresjonistów i do wszystkich ukochanych lub intrygujących go malarzy XX w.: kolegów…