POLSKOŚĆ A.D. 1987Ankieta przeprowadzona przez redakcję „Znaku” w 1987 roku (a opublikowana w zeszytach listopadowo-grudniowym 1987 r. i marcowym 1988 r.) była interesującym testem świadomości polskich elit w tamtym okresie. Samo pytanie sformułowane zostało w sposób elitarny: „Jakie wyobrażenia, stereotypy, skojarzenia historyczne, kulturowe i religijne wiąże Pan [wśród ankietowanych były także Panie, ale działo się to w czasach przedfeministycznych – JH] z pojęciem polskości?” Proszono o odpowiedź naukowców, pisarzy i – tych niewielu – polityków. Jak to zwykle z elitami bywa, byli to niemal bez wyjątku ludzie w wieku średnim lub zaawansowanym, bo w młodości dostać się do elity dane jest tylko sportowcom i (czasami) aktorom, do nich jednak nie zwracano się o opinię. Najmłodszym, zaledwie trzydziestoletnim uczestnikiem ankiety, był Donald Tusk. Uwzględnienie przyszłego premiera dobrze świadczyło o umiejętnościach perspektywicznego myślenia redaktorów „Znaku”, bo notka biograficzna Tuska była bardzo skromna. Historyk z wykształcenia, pisywał w trzech legalnych czasopismach (o nielegalnych czy…